De China-expert Daniela Stockmann spreekt in een NRC-artikel van 26 maart jl. over de perscensuur in China. Hoe belangrijk internet ook aan het worden is in China, het land is voornamelijk nog een krantenlezende natie. De Chinese autoriteiten controleren maar liefst 1938 verschillende kranten dagelijks op inhoud! Een aantal kranten daarvan is niet meer in staatshanden maar commercieel. Deze merken promoten zichzelf met slogans als: “Wij maken een krant die dicht bij JOU staat” of “De krant die over alles praat”. Door dit commerciele uiterlijk overschatten veel Chinezen de onafhankelijkheid van deze kranten. Sterker nog, zo blijkt volgens Stockmann, door hun imago van onafhankelijkheid kunnen deze kranten lezers juist goed overtuigen van het partijstandpunt. Deze kranten blijken aan een vorm van zelfcensuur te doen, die wellicht nog sterkere effecten heeft dan de klassieke (staats)censuur. En dat is een onbedoeld gevolg, waar de autoriteiten baat bij hebben.
Hoewel de vergelijking op vele punten mank gaat, denk bij dit bericht aan het ontstaan van (internet)merken in Nederland die ook promoten ‘dicht bij jou’ te staan en onafhankelijk zijn. Ook in de zorg komen er commerciele initiatieven die onafhankelijkheid promoten en ‘dicht bij ons (belang) menen te staan”. Een amerikaanse site als Healthgrades.com roept voor mij dan wel allerlei vragen op. Wie spreekt daar namens wiens belang? Hoe onafhankelijk is men? Check it out, zou ik zeggen. We leven in een vrij land.
