In de Kunsthal in Rotterdam is tot en met 3 juni een tentoonstelling te zien van de Nederlandse fotojournalist Martin Roemers. Hij heeft oorlogsveteranen gefotografeerd en geïnterviewd. Niet alleen Nederlandse, Engelse, Belgische, Canadese en Amerikaanse, maar ook Russische en Duitse! Mannen en vrouwen. Eén van Roemers foto’s trof mij zeer in het bijzonder. Reeds van afstand. Het blijkt te gaan om een blinde man, die in de oorlog zijn gezichtsvermogen verloor door een Duitse handgranaat. De veteraan kijkt mij aan en brengt een vreemd ongemak teweeg.
De zwarte bril die blinden meestal dragen ontbreekt. Ik kijk hem aan. Omdat weet dat hij blind is ben ik er ineens niet meer zeker van wat ik zie. Ik voel me voyeur. Wie bekijkt wie?
Minstens zo bijzonder is het feit dat Frederick Lennart Bentley (1924) na de oorlog in de Leyland autofabrieken is gaan werken. Ik vroeg mij af wat hij daar te zoeken had als blinde werktuigbouwkundige. In de tekst bij de foto staat het verlossende antwoord: “Ik controleerde machines door met mijn handen te voelen”. Wat een prachtig en indrukwekkend beroep! En dit 33 jaar lang! Kon hij dit beroep uitoefenen ondanks het ontbreken van zijn gezichtsvermogen of juist dankzij dit verlies?
Als ik me voorstel welk werk er voor een hedendaagse ‘Frederik’ gevonden zou kunnen worden bij een van de ‘digitale fabrieken’, dan weet ik dat niet direct.
Hij zou wellicht tester kunnen worden bij de Stichting Drempelvrij. Om bijvoorbeeld met behulp van een braille-keyboard (foto) websites te controleren op de Toegankelijkheidsrichtlijnen. Of dat meer dan drie decaden zo boeiend blijft, betwijfel ik.
NB De foto van Roemers heeft in 2006 een tweede prijs World Press Photo gewonnen in de categorie portretten. Ere wie ere toekomt.
Het schijnt dat deze, of in ieder geval een van dexe foto’s, gebruit wordt voor de hoeds van het nieuwste album van Direct. Niet dat dit nu zo’n geweldige muziek is, maar toch misschien leuk om te weten. Het zweeft blijkbaar in een soort collectief bewustzijn.